Wednesday, January 31, 2024

Học một ngôn ngữ mới có thể ngăn chặn bệnh mất trí nhớ?

 Nghiên cứu cho thấy rằng những người biết song ngữ sẽ có lợi ích về nhận thức khi về già, nhưng có lẻ bạn cần nhiều hơn các bài học tiếng Tây Ban Nha ở tuổi 60 . Hình minh họa: NYTIMES

Dana G. Smith


New York – Cha tôi đã quyết định học tiếng Pháp ở tuổi 57

Ông thuê người dạy kèm 2 lần/tuần và nghiêm túc hoàn tất các bài tập về nhà trước mỗi bài học. Trước kia, ông hay tới các tiệm bánh mì Pháp ở khắp thị trấn để thực hành phát âm và mua bánh macaron.

Hiện tại, sau 20 năm, ông tiếp tục học với người dạy kèm thứ 3.

Trên bề nổi, thú vui về hưu của ông có vẻ hơi ngẫu hứng vì gia đình chúng tôi không có mối liên hệ nào tới các quốc gia nói tiếng Pháp, nhưng động lực học tiếng Pháp của ông lớn hơn sự đam mê bánh ngọt.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng biết song ngữ có thể làm chậm đi sự khởi phát của bệnh Alzheimer tới 5 năm.

Thu hút bởi lợi ích tiềm năng đó, nhiều người đã cố gắng học một ngôn ngữ mới khi đã trưởng thành. Theo điều tra bởi ứng dụng học ngôn ngữ Memrise, 57% người dùng nói họ có động lực sử dụng app học ngoại ngữ vì nó “tăng cường sức khỏe của não bộ”

Nhưng điều này có thật sự đúng? Các nghiên cứu về song ngữ và bệnh mất trí nhớ được thực hiện trên những người sử dụng nhiều ngôn ngữ trong cuộc sống hàng ngày ngay từ khi trưởng thành. Vẫn còn nhiều tranh cãi về việc liệu học một ngôn ngữ khác có giúp cải thiện việc nhận thức sau này không.

Song ngữ có lợi ích như thế nào khi não già đi

Nhiều hoạt động giúp não khỏe hơn khi về già, như học nhiều hơn khi còn trẻ, hoạt động thể chất, và các thú vui kích thích nhận thức. Tuy nhiên, theo các chuyên gia việc nói nhiều ngôn ngữ một cách thường xuyên có thể đặc biệt có lợi cho não.

Phó giáo sư Mark Antonious chuyên về song ngữ của Đại học Wester Sydney – Úc  cho rằng “Vì chúng ta sử dụng ngôn ngữ trong tất cả các khía cạnh của cuộc sống hàng ngày, nên một bộ não song ngữ sẽ hoạt động liên tục”. “Điều này sẽ không có được đối với các hoạt động giúp ich não bộ khác, như chơi nhạc cụ”

Độ tuổi học một ngôn ngữ khác có vẻ ít quan trong hơn việc thường xuyên nói ngôn ngữ khác. Đó là kết luận từ nghiên cứu của Kỹ sư Caitlin Ware chuyên nghiên cứu song ngữ và sức khỏe não ở bệnh viện Broca ở Paris

Theo cô, lợi ích về nhận thức là từ việc não phải ức chế ngôn ngữ mẹ đẻ để cố gắng nhớ lại các từ đúng trong ngôn ngữ khác. Vì vậy nếu ngôn ngữ thứ hai được dùng nhiều thì nhận thức của bạn sẽ được rèn luyện.

Quá trình đó – gọi là ức chế nhận thức – sẽ làm chức năng điều hành của não bộ tốt hơn

Về lý thuyết, bằng cách cải thiện các quá trình này, não sẽ trở nên chống chọi tốt hơn đối với các tổn thương gây ra bởi các căn bệnh mất trí nhớ- một khái niệm được biết đến là dự trữ nhận thức. Khả năng suy nghĩ và năng lực trí tuệ càng mạnh thì bạn có thể hoạt động bình thường lâu hơn, ngay cả khi não bắt đầu suy giảm.

Theo tiến sĩ Judith Grossman- người nghiên cứu vấn đề này trong 1 phần của luận văn tiến sĩ của bà ở đại học Heidelberg – Đức, một số ít nghiên cứu lại có vấn đề sử dụng các bài học ngôn ngữ mà rất khác về chiều dài và tần suất học. Một số nghiên cứu dạy người tham gia trong 8 tháng , trong khi các nghiên cứu khác chỉ tập trung dạy trong 1 tuần.

Trong bài báo nổi tiếng 2007, các nhà nghiên cứu từ Toronto đã phát hiện các bệnh nhân mất trí nhớ mà biết thêm 1 ngôn ngữ khác phát bệnh trễ hơn 4 năm so với bệnh nhân không biết ngoại ngữ. Các nghiên cứu sau đó cho kết quả tương tự, nhưng có nghiên cứu không tìm thấy sự khác biệt này.

Học ngôn ngữ khi về già

Ít bằng chứng về lợi ích của việc học ngôn ngữ thứ 2 như thú vui ở tuổi 60

Nghiên cứu của giáo sư Antoniou và cộng sự đã phát hiện rằng trong khi người Trung Quốc ở tuổi 60 hoặc già hơn đã cải thiện kết quả kiểm tra nhận thức sau khi trải qua chương trình 6 tháng học ngoại ngữ, tuy nhiên những người chơi các trò chơi trí tuệ như trò Sudoku và đoán ô chữ cũng cho kết quả tương tự.

Nghiên cứu khác cho thấy những người Ý già tham gia khóa học tiếng Anh 4 tháng không cải thiện điểm kiểm tra nhận thức của họ, nhưng người không học thì điểm bị sụt giảm

Hai nghiên cứu về chủ đề này phát hành năm 2023 cho thấy không có sự khác biệt trong năng lực nhận thức sau khi tham gia các chương trình học ngôn ngữ.

Các nhà khoa học thực hiện nghiên cứu đã có vài giải thích cho các kết quả thất vọng này.

Thứ nhất những người tham dự là các tình nguyện viên nhiệt tình có lẻ đã ở đỉnh điểm về năng lực nhận thức ở độ tổi của họ nên khó có thể cải thiện thêm.

Tiến sĩ Ware, người giúp thực hiện thí nghiệm, nhận xét rằng “Khi tuyển người tham gia thí nghiệm, chúng ta phải cẩn thận tìm hiểu xem họ có thật sự đại diện cho dân số? Và mức độ nhận thức của họ có hơi quá cao?”

Thứ 2 là thời gian can thiệp ngôn ngữ có lẻ quá ngắn

Theo giáo sư Antoniou, các kết quả hạn chế của các nghiên cứu là không có gì ngạc nhiên. Việc học 1 ngôn ngữ trong 6 tháng hoàn toàn khác với việc sử dụng 2 ngôn ngữ trong suốt đời. Nhưng ông nghĩ rằng các bài học ngôn ngữ có thể cung cấp lợi ích về nhận thức do chúng kích thích trí tuệ

Tiến sĩ Grossman cho rằng học một ngôn ngữ khác sẽ có các lợi ích tiềm năng, như du lịch hoặc kết kết nối với các cộng đồng mới

Ví dụ: ba tôi vẫn còn thư từ qua lại với người dạy kèm đầu tiên sau khi cô quay về Paris, và ông đã du lịch tới Pháp (và các vùng nói tiếng Pháp ở Canada) vô số lần.

Và ở tuổi 76, ông vẫn minh mẫn như xưa. NYTIMES 

Link bài gốc: https://www.nytimes.com/2024/01/16/well/mind/dementia-bilingual-language.html

Can Learning a New Language Stave Off Dementia?

 Research suggests that bilingual people enjoy some cognitive benefits later in life, but it probably requires more than a few Spanish lessons in your 60s.


My father decided to start learning French when he was 57. He hired a tutor to meet with him twice a week and diligently completed his homework before every lesson. Before long, he was visiting the French bakery across town to practice his pronunciation (and buy macarons). Now, 20 years later, he’s on his third tutor.

On the surface, his retirement hobby seems a little random — our family has no connection to French-speaking countries — but his motivation ran deeper than a passion for pastries. My grandmother developed signs of Alzheimer’s disease in her early 70s, and studies suggest that being bilingual can delay the onset of the condition by up to five years.

Drawn by that potential benefit, many people, like my father, have attempted to pick up a new language in adulthood. According to a survey conducted by the language learning app Memrise, 57 percent of users reported “boost brain health” as a motivation for using the program.

But is that really possible? The studies on bilingualism and dementia were conducted in people who have used multiple languages in their daily life since at least early adulthood. Whether casually learning another language later on confers the same cognitive advantages is up for debate.


How Bilingualism Benefits the Aging Brain


Lots of activities are linked to better brain health in old age, like getting more education when you’re younger, physical activity and cognitively stimulating hobbies. Experts say regularly speaking multiple languages may be especially beneficial, though.

“We use language in all aspects of daily life, so a bilingual brain is constantly working,” said Mark Antoniou, an associate professor at Western Sydney University in Australia who specializes in bilingualism. “You don’t really get that from other enriching experiences, like playing a musical instrument.”

The age at which you learn another language appears to be less important than how often you speak it, said Caitlin Ware, a research engineer at Broca Hospital in Paris who studies bilingualism and brain health. “The cognitive benefit is from having to inhibit your mother tongue,” she said, which your brain is forced to do if you’re trying to recall the right words in another language. “So if the second language is used a lot, you’re getting that cognitive training.”

That process — called cognitive inhibition — is linked to better executive functioning. In theory, by improving these types of processes, the brain becomes more resilient to the impairments caused by diseases like dementia — a concept known as cognitive reserve. The stronger your mental faculties, the thinking goes, the longer you can function normally, even if your brain health starts to decline.

In a landmark 2007 paper, researchers from Toronto found that among people with dementia, those who were bilingual developed symptoms four years later, on average, than those who weren’t. Several studies published since then have reported similar findings, though other research has found no such difference.

Later-Life Learning

Evidence for the benefits of learning a second language as a hobby in your 60s is weaker.

Research by Dr. Antoniou and colleagues found that while Chinese adults 60 and up improved on cognition tests after a six-month language learning program, people who played games like Sudoku and crossword puzzles did as well. Another small study found that older Italians who took English lessons for four months didn’t see any difference in their cognition scores, but people who didn’t take the lessons saw their scores decline. Two more recent studies on the topic, published in 2023, found virtually no difference in cognitive performance after people took part in language-learning programs.

The scientists who conducted those studies offered a few potential explanations for their disappointing results. One is that the participants were highly motivated volunteers, who may have already been at peak performance for their age, making it hard to see any improvements.

“When we recruit participants, we have to be careful, are they really representative of the population?” said Dr. Ware, who helped run one of the experiments. “And is their cognitive level maybe a little too high?”

Another is that the language interventions were perhaps too short. The handful of studies looking into the issue have used language lessons that “were very different in their length and frequency,” said Judith Grossman, who researched the topic as part of her doctorate at Heidelberg University in Germany. Some studies taught participants for eight months, others for just one very intense week.

To Dr. Antoniou, the limited findings are not entirely surprising. No one would say that learning a new language for six months “would be the same as having used two languages for your entire life,” he said. But he does think that language lessons can provide cognitive benefits by being intellectually stimulating.

Perhaps more important, Ms. Grossman said, learning another language offers other potential advantages, like traveling or connecting with new communities. My father, for example, has remained pen pals with his first tutor after she moved back to Paris, and he’s traveled to France (and French-speaking parts of Canada) numerous times.

And at 76, he’s as sharp as ever.
https://www.nytimes.com/2024/01/16/well/mind/dementia-bilingual-language.html


Nợ Em Một Đời Hạnh Phúc

  Đại Bản thường chỉ Hạ Âu nói: "Mày nuôi con điếm này, làm sao mà trông cứ như gái trinh ấy nhỉ?"   Tôi không thích mọi người g...